Trao đổi bài viết: “Lê Văn D có phạm tội cố ý gây thương tích”

Đăng lúc: Thứ năm - 29/12/2016 16:10 - Người đăng bài viết: admin
Tạp chí Kiểm sát đăng bài viết Lê Văn D có phạm tội cố ý gây thương tích? của tác giả Lê Văn Quang, Viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước.
Sau khi nghiên cứu bài viết, tôi có ý kiến trao đổi như sau:
Để xác định hành vi của Lê Văn D có phạm tội hay không, cần phân tích và làm rõ cấu thành tội phạm của Điều 105 Bộ luật Hình sự. Theo đó,“người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc người thân thích của người đó, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến hai năm”.
Với quy định trên thì một người sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” khi thoả mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm được quy định tại khoản 1 Điều 105 Bộ luật Hình sự.
Xét về mặt khách quan: Hành vi phạm tội được coi là thoả mãn và hoàn thành khi đáp ứng được hai yêu cầu:
Thứ nhất, đó phải là hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%.
Thứ hai, hành vi đó được thực hiện trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh.
Theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/HĐTP ngày 29/11/1986 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao thì người phạm tội được coi là trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh khi họ ở vào“tình trạng người phạm tội không hoàn toàn tự chủ, tự kiềm chế được hành vi phạm tội của mình”. Trạng thái tinh thần bị kích động mạnh của người phạm tội là do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với nguời phạm tội hoặc đối với người thân thích của người phạm tội gây ra.
Như vậy, nguyên nhân của tình trạng tinh thần bị kích động mạnh xuất phát từ hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của chính nạn nhân, hành vi trái pháp luật nghiêm trọng nói ở đây có thể cấu thành tội phạm hoặc cũng có thể không hoặc chưa đến mức cấu thành tội phạm. Nhưng dù ở trường hợp nào thì hành vi đó cũng phải có tính chất trái pháp luật nghiêm trọng.
          Trở lại vụ án mà tác giả nêu ta thấy: Nguyễn Tấn T cùng với hai người bạn khác đến quán của anh D uống nước. D đã nói “hết đá không bán” nhưng T đã tự ý mở tủ lạnh nhà D. Sau đó, T đã có hành vi liên tiếp lăng mạ D “đ.m sao nói hết đá” rồi “đ.m nước vậy sao uống được”. Khi T và các bạn của T uống nước xong nhưng T không trả tiền cho D mà cầm lon nước yến đánh D một cái trúng mặt. D đã không nói gì và bỏ đi vào nhà. T cầm lon nước đuổi theo D vào trong nhà và cầm lon nước đánh vào người D. Như vậy, hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của Nguyễn Tấn T là một chuỗi những hành vi khác nhau diễn ra có tính lặp đi lặp lại trong thời gian ngắn và liên tiếp tác động đến tinh thần của D làm cho D bị dồn nén về mặt tâm lý nên D không tự kiềm chế được. Vì vậy, khi D phát hiện con dao ở góc nhà nên D dùng dao chém vào vai trái của Nguyễn Tấn T một nhát gây thương tích.
Từ nội dung vụ án đối chiếu với quy định tại khoản 1 Điều 105 Bộ luật Hình sự như trên đã phân tích, cho thấy: Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh mà nạn nhân có tỷ lệ thương tật từ 30% trở xuống thì không được coi là tội phạm (tức là chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm này). Tỷ lệ thương tật của T là 11% nên D không phạm tội “cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” theo quy định tại khoản 1 Điều 105 Bộ luật hình sự.
Qua bài viết này, tôi còn có ý kiến riêng như sau:
Về mặt lý luận thì người bị kích động về tinh thần là người không còn nhận thức đầy đủ về hành vi của mình như lúc bình thường, nhưng chưa mất hẳn khả năng nhận thức. Lúc đó họ mất khả năng tự chủ và không thấy hết tính chất, mức độ và hậu quả do hành vi của mình gây ra.
Trên thực tế, qua các vụ án việc xác định một người bị kích động mạnh về tinh thần hay không là một vấn đề khó và phức tạp. Bởi vì trạng thái tâm lý của mỗi người khác nhau. Cùng bị tác động như nhau nhưng có người bị kích động mạnh về tinh thần, có người lại bị kích động ít hơn hoặc thậm chí có người không bị kích động bởi sự việc. Họ bình thường, thản nhiên trước sự việc đó và cách xử sự của mỗi người là khác nhau.
Ví dụ: A về nhà thấy B quan hệ bất chính với vợ mình, A không kìm nén nổi cho rằng mình bị xúc phạm. A liền lấy dao chém vào bả vai B gây thương tích cho B. Nhưng ngược lại với A. C cũng gặp trường hợp này và C đã gọi vợ về giáo dục vợ; còn D gặp trường hợp tương tự lại làm đơn ly hôn. Vì vậy, không có sẵn một chuẩn mực để đo tình trạng bị kích động mạnh hay chưa bị kích động mạnh về tinh thần của con người mà căn cứ vào từng trường hợp cụ thể, xem xét một cách toàn diện các tình tiết của vụ án, nhân thân người phạm tội, quá trình diễn biến sự việc, quan hệ giữa người phạm tội với nạn nhân.
Như vậy, để xác định tinh thần bị kích động mạnh hay không là phụ thuộc rất lớn vào việc phân tích, đánh giá chứng cứ của người tiến hành tố tụng. Thiết nghĩ Liên ngành tư pháp Trung ương cần sớm ban hành một văn bản hướng dẫn cụ thể về vấn đề này.
Trên đây là ý kiến của tôi về việc xử lý vụ án, mong được trao đổi cùng bạn đọc.          
Tác giả bài viết: Vũ Thị Minh
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn