Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết các vụ án liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất

Đăng lúc: Thứ bảy - 20/11/2021 15:58 - Người đăng bài viết: admin
Thời gian gần đây khi giá đất ngày càng biến động, nhu cầu sử dụng đất ngày càng gia tăng, đặc biệt là đất ở hiện tượng “đất chật, người đông” và những lợi ích kinh tế từ đất đai ngày càng lớn thì những tranh chấp liên quan đến đất đai diễn biến càng phức tạp.
     Hiện nay Luật đất đai năm 2013 là căn cứ pháp lý quan trọng để giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến tranh chấp đất đai và đã dần đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn xét xử. Tính chất phức tạp trong loại án này còn thể hiện ở việc nếu giải quyết không thoả đáng và triệt để có thể dẫn đến các vụ án hình sự cũng như ảnh hưởng tình hình trật tự an ninh xã hội. Vì vậy nhiều năm qua việc kiểm sát giải quyết các vụ án liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất luôn được lãnh đạo đơn vị quan tâm, chú trọng, phân công cho những Kiểm sát viên có kinh nghiệm kiểm sát. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm sát việc Tòa án đưa ra xét xử vụ án liên quan đến tranh chấp đất đai phần lớn vụ án phải gia hạn thời hạn giải quyết, bởi thực tế còn xảy ra một số bất cập mà chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết, thống nhất nhận thức để áp dụng chung, điển hình như:
     Thứ nhất, Việc xác minh nguồn gốc đất tranh chấp, việc xác nhận của UBND về quá trình hình thành, quản lý và sử dụng đất chưa được UBND huyện trả lời theo đúng thời gian quy định dẫn đến vụ án phải tạm đình chỉ làm kéo dài thời gian giải quyết án.
    Thứ hai, Đương sự (chủ yếu là bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan) không hợp tác, cản trở không cho đo đạc; việc chống đối, cản trở thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: Không cho nguyên đơn chỉ dẫn cắm mốc ranh cũng không phối hợp chỉ dẫn cắm mốc ranh; rào chắn, không mở cửa (trường hợp có công trình xây dựng trên đất tranh chấp); đe dọa dùng vũ lực đối với cán bộ Tòa án, các đương sự khác...;
    Thứ ba, Việc lưu trữ, quản lý hồ sơ về thửa đất của cơ quan có thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai qua từng giai đoạn còn xảy ra tình trạng thất lạc hồ sơ, hồ sơ chưa được đầy đủ, không cập nhật được biến động về thửa đất; thông tin trong hồ sơ về thửa đất không chính xác (về kích thước, số đo, diện tích, hình dạng khu đất, công trình xây dựng trên đất...)
    Thứ tư, Khó khăn chủ yếu của Kiểm sát viên trước phiên tòa dân sự sơ thẩm giải quyết các vụ án liên quan đến quyền sử dụng đất là về việc tiếp cận hồ sơ và các tài liệu làm căn cứ giải quyết vụ án Kiểm sát viên không được tiếp cận ngay từ ban đầu; BLTTDS không quy định sự tham gia của Kiểm sát viên trong quá trình Tòa án tiến hành giải quyết vụ án, như: Tham gia việc xem sát thẩm định tại chỗ, tham gia vào buổi Tòa án tiến hành đối chất, tham gia phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ và tiến hành hòa giải... khi Tòa án có quyết định đưa vụ án ra xét xử Tòa án mới chuyển hồ sơ cho VKS nghiên cứu có thể VKS phát hiện ra những nội dung Tòa án làm chưa đầy đủ, cần phải xác minh thu thập thêm chứng cứ lại gặp nhiều khó khăn vướng mắc về thời hạn giải quyết vụ án, về con người thực hiện nhiệm vụ hoặc về xem xét thẩm định tại chỗ cũng phụ thuộc vào công việc cán bộ được cử tham gia hội đồng xem xét thẩm định họ làm công việc kiêm nhiệm nên không phải lúc nào cần là có cán bộ tham gia được. Ngoài ra, đối với trường hợp Toà án không nhất trí với quan điểm giải quyết vụ án của Viện Kiểm sát đồng thời gửi bản án chậm trễ đã gây ảnh hưởng đến quyền kháng nghị của Viện Kiểm sát được quy định tại Điều 280 Bộ luật Tố tụng dân sự.     
Để giảm những khó khăn vướng mắc một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án tranh chấp đất đai được đưa ra như sau:
Cán bộ, Kiểm sát viên là người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm sát việc giải quyết án liên quan đến tranh chấp đất đai phải thường xuyên tự học tập, nghiên cứu nắm vững các văn bản pháp luật cũng như những kinh nghiệm đúc rút từ hoạt động thực tiễn, phát huy vai trò, trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao; nghiên cứu kỹ hồ sơ, nội dung tài liệu, chứng cứ do các bên đương sự giao nộp, cung cấp nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, nội dung vụ án thì báo cáo lãnh đạo Viện kháng nghị kịp thời.
     Chủ động và linh hoạt trong mối quan hệ phối hợp công tác giữa Viện kiểm sát và Tòa án nhân dân theo quy định của Luật Tố tụng hành chính năm 2015.
    Cơ quan quản lý đất đai cần nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, lưu trữ hồ sơ đầy đủ, sớm hoàn thiện việc cấp giấy chứng nhận, và khi cấp giấy chứng nhận thì giấy này phải phản ánh đúng thực tế thửa đất (từ các số đo, tứ cận, tài sản trên đất vv…).
     Cần mở các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về công tác kiểm sát giải quyết án tranh chấp quyền sử dụng đất cho công chức, Kiểm sát viên để nâng cao kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ đồng thời Viện Kiểm sát nhân dân cấp trên cần tổng hợp, hệ thống hóa các văn bản rút kinh nghiệm từ thực tiễn để Viện Kiểm sát các địa phương học tập rút kinh nghiệm chung./.

Tác giả bài viết: Phương Thảo
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Xem bản: Desktop | Mobile